Bận rộnnhiều việcTác động1 quyết định
Phần I: Tư duyBài 4/12·8 phút đọc

Bài 4Sự khác biệt giữa bận rộn và tạo ra tác động

Dấu hiệu PM đang "diễn" công việc thay vì làm việc thật — ba dấu hiệu phân biệt và cách tự kiểm tra mỗi tuần.

4/12 bài

1Cái bẫy ngọt ngào của "đang làm việc"

Có một loại cảm giác mà tôi nghĩ mỗi PM IT đều quen thuộc: kết thúc một ngày dài, nhìn lại, thấy mình đã "chạy" liên tục mười tiếng đồng hồ, trả lời hơn trăm tin nhắn, ngồi qua sáu cuộc họp, đẩy được vài chục ticket — và rồi, vào đêm khuya, đột ngột tự hỏi: "Hôm nay mình đã thực sự làm được gì?"

Bận rộn cho ta cảm giác có ích. Tác động đôi khi chỉ là một cuộc trò chuyện 15 phút mà không ai nhìn thấy. Phân biệt hai trạng thái này là kỹ năng quan trọng nhất của PM trưởng thành.

2Khi sự bận rộn trở thành chiếc khiên

Một PM mà tôi tôn trọng từng nói với tôi câu này, sau ba tháng burnout: "Anh ạ, em nhận ra rằng em sợ ngồi yên. Mỗi khi không có gì để làm, em cảm thấy mình vô dụng — nên em luôn tự tạo ra việc để làm. Em không bận vì dự án cần em bận. Em bận vì em không chịu nổi cảm giác không bận."

Bận rộn dễ. Bận rộn được khen. Bận rộn có thể "chứng minh" qua calendar đầy ắp và Slack notifications không ngừng. Tác động thì im lặng — một quyết định khó được đưa ra đúng lúc, một thành viên team được giữ lại nhờ một cuộc gọi đêm khuya, một dự án bị huỷ kịp thời để cứu công ty khỏi mất ba tháng.

3Ba dấu hiệu phân biệt

Dấu hiệu 1: Hậu quả của việc dừng lại: Nếu bạn dừng tất cả các hoạt động bận rộn của mình trong một ngày, điều gì sẽ xảy ra? Phần lớn câu trả lời chân thật là: không gì đáng kể. Tác động thì khác — nếu bạn không có mặt, một quyết định sẽ bị treo, một xung đột sẽ leo thang.
Dấu hiệu 2: Cảm giác sau khi hoàn thành: Bận rộn cho cảm giác nhẹ nhõm — "xong rồi, một việc nữa đã rớt khỏi danh sách". Tác động cho cảm giác khác hẳn: thường là một sự yên lặng nội tâm, đôi khi kèm theo lo lắng "không biết quyết định mình vừa đưa ra có đúng không".
Dấu hiệu 3: Cách bạn kể về ngày làm việc: Cuối ngày, khi ai đó hỏi "Hôm nay làm gì?", bạn kể danh sách hoạt động hay kể quyết định? Bận rộn kể bằng động từ thao tác. Tác động kể bằng quyết định và lý do đằng sau.

4Khung tự đánh giá hằng tuần

Thực hành 1: "Ba câu hỏi cuối tuần": Mỗi thứ Sáu cuối giờ, dành đúng mười phút trả lời: (1) Quyết định quan trọng nhất tôi đã đưa ra là gì? (2) Có ai mà cuộc trò chuyện với tôi tuần này đã thay đổi điều gì đó cho họ không? (3) Nếu tôi vắng mặt cả tuần, điều gì sẽ thực sự khác đi?
Thực hành 2: "Cửa sổ tĩnh" 45 phút: Mỗi ngày, dành 45 phút duy nhất hoàn toàn rời màn hình: không Slack, không email, không AI tool. Trong cửa sổ ấy, chỉ hỏi: dự án thực sự đang ở đâu, không phải nó "trông như" ở đâu?
Thực hành 3: "Một quyết định đáng kể": Mỗi tuần, cam kết đưa ra ít nhất một quyết định khiến bạn không thoải mái: huỷ một feature, nói "không" với một stakeholder, lùi một timeline.

5Để suy nghĩ tuần này

"Hôm nay tôi đã bận rộn, hay tôi đã tạo ra tác động? Nếu là cả hai — phần nào nhiều hơn?"
Câu hỏi này không để dằn vặt. Nó là một tấm gương. Phần lớn ngày của chúng ta sẽ là bận rộn: và đó là bình thường. Nhưng nếu một tuần trôi qua mà không có một ngày nào nghiêng về tác động, đó là tín hiệu cần dừng lại và sắp xếp lại.
———

Hiểu Lam JSC

Cần tư vấn giải pháp công nghệ cho dự án của bạn?

Đội ngũ Hiểu Lam JSC sẵn sàng đồng hành cùng bạn — từ tư vấn, thiết kế đến triển khai hệ thống.

Liên hệ ngay