1Nghịch lý của người làm nhiều
Có một nghịch lý kỳ lạ trong nghề PM IT năm năm trở lại đây: chúng ta có nhiều công cụ hơn bao giờ hết, nhiều phương pháp hơn bao giờ hết, nhiều AI hỗ trợ hơn bao giờ hết — nhưng phần lớn PM mà tôi gặp đều mệt mỏi hơn bao giờ hết.
Họ không thiếu kỹ năng. Họ không thiếu công nghệ. Thứ họ thiếu là một điều cổ xưa: sự rõ ràng về việc gì đáng làm và việc gì không.
Bài viết đầu tiên không bắt đầu bằng một framework. Nó bắt đầu bằng một câu hỏi tôi mong bạn dừng lại 30 giây trước khi đọc tiếp: tuần vừa rồi, có bao nhiêu giờ bạn dành cho việc thực sự dịch chuyển dự án về phía trước — và bao nhiêu giờ chỉ để giữ cho mọi thứ không sụp đổ?
2Một ngày của PM IT điển hình
Bảy giờ sáng, bạn mở laptop. Trước cả khi pha xong ly cà phê, đã có 47 tin nhắn Slack chưa đọc, 12 email “urgent”, 3 cuộc họp chồng giờ trong calendar, và một dashboard AI vừa cảnh báo về tốc độ velocity của sprint.
Bạn mở ChatGPT để tóm tắt thread Slack đêm qua. Bạn nhờ Copilot viết status update. Bạn dùng một tool AI khác để phân loại tickets. Bạn thấy mình hiệu quả — về mặt số lượng. Đến cuối ngày, bạn đã “xử lý” 80 thứ. Nhưng nếu ai đó hỏi: hôm nay dự án tiến được bao xa? — bạn không trả lời ngay được.
Vấn đề cốt lõi không phải là quá tải. Quá tải chỉ là triệu chứng. Vấn đề là: chúng ta đã quen định nghĩa giá trị bằng hoạt động, thay vì bằng tác động.
3Tối giản là một lựa chọn chiến lược
Greg McKeown, trong cuốn Essentialism, viết một câu mà tôi nghĩ mỗi PM nên dán lên màn hình: "Nếu bạn không ưu tiên cuộc sống của mình, người khác sẽ làm điều đó cho bạn."
Có ba hiểu lầm phổ biến cần gỡ bỏ ngay từ bài đầu tiên. Hiểu lầm thứ nhất: tối giản là làm ít đi. Không đúng. Tối giản là làm ít việc, nhưng những việc đó được làm sâu hơn, kỹ hơn, tạo ra giá trị lớn hơn.
Hiểu lầm thứ hai: tối giản là chống lại AI và công cụ. Ngược lại — AI là người bạn tốt nhất của PM tối giản, nếu bạn biết mình muốn gì. Hiểu lầm thứ ba: tối giản là phong cách cá nhân. Không — đó là một chiến lược nghề nghiệp. Trong thời đại AI khuếch đại mọi đầu ra, lợi thế cạnh tranh của PM là biết chọn đúng việc để làm.
4Ba thực hành cho tuần đầu tiên
5Để suy nghĩ tuần này
Tuần này, tôi không mời bạn làm thêm gì. Tôi mời bạn quan sát. Mỗi lần bạn thấy mình đang vội, đang "phải" làm một việc gì đó — hãy dừng lại ba giây và hỏi:
"Việc này dịch chuyển dự án về phía trước, hay chỉ giữ tôi bận rộn?"
Đó là khởi đầu của nghệ thuật tối giản: không phải bỏ bớt việc, mà bỏ bớt sự tự lừa dối về việc nào đáng làm.